Op weg naar...

"If we don't get lost, we'll never find a new route"
Joan Littlewood

Op Tips en truuks heb ik geprobeerd het één en het ander uit te dragen over het denken over wiskundeonderwijs. Het ging me daarbij vooral om begrip en inzicht. Dat is nog niet eens zo eenvoudig uit te leggen. Maar hopelijk heeft er iemand nog iets aan.

Ik heb er nog wel meer ideeën over. Hoe het precies in elkaar steekt is lastig. Hoe leg je het uit? Wat zou er moeten gebeuren? Waar moet het naar toe? Welke weg moeten wij bewandelen?

Ik denk dat P. Wortels schrijven in standaardvorm voorlopig mijn laatste bijdrage wordt. Daar moet nog wel iets aan gebeuren...:-)

Ondertussen ben ik deze behandeling gestart. Dat zijn 5 keer in de week een dagelijkse sessie van 2 uur in het HGC in Rijswijk. Ik doe daar dan op mijn weblog 'verslag' van. Zo'n verslagje bestaat dan uit:

• Afspraken
• Welke muziek luister ik in de auto op weg naar Rijswijk?
• Welk hoofdstuk lees ik uit 'de slag om Arnhem'?
• Welke sudoku's ga ik oplossen?:-)
• Wat eten we vandaag?
• Is er nog iets bijzonders op TV of anderzins? 
• Een tekening uit Het zoölogisch prentenboek III.

---

•  Lijst van alle verslagen

De vraag is nu? Op weg naar?

• het einde... 
• gezondheid 
• Rijswijk 
• nergens 

Later meer...

Buitengewoon naar...

Ik denk dat 2014 een buitengewoon naar jaar is geweest. In vele opzichten...

When you are in deep shit, look straight ahead, keep your mouth shut and say nothing.

...dus ik bedoel maar. Ik zeg maar niks, misschien dan later meer maar misschien ook wel niet. Alvast de beste wensen voor het nieuwe jaar.

Project X

Ik probeer (bijvoorbeeld in de derde klas) nog wel 's te experimenteren met eigen lesmateriaal. Een opdracht als oppervlakte van driehoeken is daar een voorbeeld van. Tot nu toe was ik daar slechts matig tevreden over.

Er is in ieder geval altijd een hobbel die je moet overwinnen:

• Leerlingen hebben niet automatisch het idee dat 'mijn opdrachten' erg relevant zijn. Willem kan van alles bedenken maar 't staat niet in het boek dus moeten wij dat dan leren? Komt het in de proef? Of is het meer voor de lol? Zitten wij daar dan op te wachten? Hoe nuttig kan dat zijn?

Een beetje frusterend is dat wel. Je denkt als je wiskunde nu 's op een andere manier aanbiedt dan leren we daar misschien meer van? Misschien leren we dan belangrijkere dingen dan als je alleen maar heel veel domme sommen moet maken? Wiskunde is vooral ook een ontdekkingsreis? Geen hapklare brokken oppervlakkigheid maar echte problemen oplossen! Denkactiviteiten! Toepassen wat je allemaal al kan en verder kijken dan je neus lang is. Het mag toch ook wel leuk zijn?:-)

Dit jaar heb ik aan het eind van het schooljaar toch het gevoel dat ik nog 's een poging moet wagen. Na 8 hoofdstukken 'open deuren' wordt het tijd voor iets anders. Doe 's gek. Doe 's iets samen. Verleg 's wat grenzen.

Ik kan het niet laten dus ik ga toch nog de laatste weken raar doen. Ik heb 't maar project X genoemd. Ik verdeel de klas in groepen, wiskunde A en wiskunde B groepen en VWO- en HAVO-leerlingen bij elkaar... Ik heb een aantal opdrachten klaar liggen en de uitwerkingen worden ingeleverd, ik beoordeel ze en de resultaten tellen mee als 'proef van hoofdstuk 9'.

Een mooi experiment dat waarschijnlijk meer vragen oproept dan het zal beantwoorden, maar wat geeft het? Als je niet verdwaald dan kom je nooit ergens. Ik ga 't maar gewoon 's doen en dan komen de vragen vanzelf.:-)

Leerstijlen maar dan anders

Er begint zich langzamerhand een beeld te vormen van leerstijlen. Dat zijn dan niet de gebruikelijke leerstijlen, want die zijn onzin. Nee, het is een alternatief, een antithese, een tegengeluid...

Voorlopig houd ik het op:

• de dienstweigeraar
• de ontdekkingsreiziger
• de lijnentrekker
• de denker

Ik moet dat nog een beetje uitwerken, maar dat komt dan nog... wie weet wat we allemaal nog ontdekken.:-)

Information, knowledge and ...

Nee, dat kan echt niet...

Het eerste jaar op mijn oude schooltje had ik een 1e en een 3e klas. Al met al 7 lesuren geroosterd op 4 dagen. Dus ik maar 's gevraagd of dat misschien op 3 dagen zou kunnen. Dat je bijvoorbeeld de 1e klas een blokuur doet. De schoolleiding was resoluut. Dat gaat niet, een blokuur is minder effectief dan twee losse uren op een andere dag, dus dat zou geen goede zaak zijn.

Wat je er dan verder ook over zegt het blijft 'kansloos'. Nee, dat kan 'echt' niet.

Het tweede jaar had ik opnieuw een 1e klas en wat denk je? Met een blokuur. Huh? Hoe kan dat? Voortschrijdend inzicht? Zijn de argumenten toch aangekomen? Nou nee, niet echt. Het was in verband met het roosteren en dat had weer te maken met halfjaarsvakken: als je die koppelt aan wiskunde dan gaat het allemaal heel mooi. Maar dan moet je wel een blokuur hebben.

Maar is zo'n blokuur nu dan geen verschraling van je onderwijs? Nee hoor. In een blokuur kan je naast je `normale les` ruimte maken voor bijvoorbeeld `geintegreerde wiskundeactiviteiten`, `andere werkvormen` en nog zo wat... voordelen die je zo kan bedenken...

Mijn conclusie? Men lult maar wat, net zo het uitkomt. Uiteindelijk heb je als docent weinig in te brengen. Dat gevoel is eigenlijk nooit over gegaan. Tot op de dag van vandaag...

Is dat erg? Och ik weet niet, alles went. Maar dat soort 'grappen' zijn niet bevordelijk voor de motivatie. De kunst is dan om er bij de dingen die 'tegen zitten' toch iets uit te halen. Je kunt tenslotte niet alleen maar investeren zonder dat daar 'af en toe' eens iets tegenover staat. Hoe dat moet? Tja... dat zou je wel willen weten he?:-)

Hoe los je een probleem niet op?

Welkom bij deel 1 van de cursus 'waarom veranderen als alles goed gaat?'. Vandaag gaan we ons bezig houden met de vraag: 'hoe voorkom je dat een probleem wordt opgelost?'.

Ontkenning
De beste manier om te voorkomen dat je een probleem oplost is ontkennen dat het een probleem is. Geef de opdracht terug met de toevoeging: 'dit is geen probleem'.

Eigenaarschap
Ook een goede manier om te voorkomen dat je een probleem oplost is verklaren dat het niet jouw probleem is. Geef aan dat je wel ziet dat het een probleem is, maar dat je dit niet als jouw probleem ziet en anderen het dus ook maar moeten oplossen.

't Is vol
Een andere insteek kan zijn dat je aangeeft dat je 't probleem erkent, je ook wel zou willen meewerken om het probleem op te lossen maar dat daar dan wel iets tegenover moet staan. Je hebt het tenslotte druk genoeg met van alles en nog wat, dus voor dit probleem is er gewoonweg onvoldoende ruimte.

Ervaringen
Ook een goede manier is erkennen dat het een probleem is, dat je dat ook wel zou kunnen oplossen, maar dat zoiets geen zin heeft omdat je al zo vaak gezien hebt dat zoiets toch niet werkt. Wat je ook aan geweldige oplossingen bedacht hebt men wilde er gewoon niet aan.

Meestribbelen
De laatste werkwijze komt het meeste voor denk ik. Je erkent dat er een probleem is, dat het inderdaad 'ons' probleem is en je belooft alles in het werk te stellen het probleem aan te pakken. In de praktijk probeer je dat ook wel, zo'n beetje... maar niet te hard. Dat wordt in het algemeen meestribbelen genoemd. Je doet mee, maar niet 'echt'... Het helpt hierbij enorm als je je dommer voordoet dan je bent. Mensen zullen je laksheid minder aanrekenen omdat je nu eenmaal niet zo snugger bent... zoiets:-)

Conclusie
Mijn stelling is dat grote problemen creatieve oplossingen vragen. Loop niet weg van het probleem maar ga 's nadenken over oplossingen. Geen smoesjes, maar daden. Wie weet waar je uitkomt...

Onderwijsvernieuwing en ICT

Sommige mensen lijken een bijna blind vertrouwen te hebben in de inzet van ICT in het onderwijs:

En als nu blijkt, bewezen is, dat ict een meerwaarde heeft dan is het toch voor een schoolleider, leraar of bestuurder lastig aan een leerling uit te leggen waarom hij niet het beste onderwijs krijgt wat hij verdient?
bron

De meerwaarde van de inzet van ICT lijkt op die manier niet eens meer iets wat je moet onderzoeken maar 'een bewezen feit'. Waarom gaan onderwijsvernieuwing en ICT vaak samen? Is het wel terecht om ze in één adem te noemen?

In principe gaat het bij de inzet van ICT om het mogelijk maken van andere manieren van leren. Je kunt daarbij denken aan individuele leerroutes, samenwerken met andere leerlingen, prompte feedback, contacten leggen met externe partijen of deskundigen, tips, truuks, tijd- en plaatsonafhankelijk leren en nog veel meer...

Ik heb ooit 's onderstaand schema opgeduikeld. Ik heb dat gebruikt om studenten uit te leggen dat er een samenhang is van 'de digitale revolutie' en 'de kennisrevolutie':



In het verlengde daarvan gebruikte ik ook de zeven pijlers van digitale didactiek als een soort 'checklist' voor digitale didactiek. Dat gaat ook al weer een tijdje mee, maar ik vind het nog steeds een goede manier om naar je ICT-activiteiten te kijken.



De vraag is dan hoe je dat dan in de praktijk vorm en inhoud kan geven, maar daarover dan vroeger of later meer...:-)

WORDT VERVOLGD

Lijstje met uitdrukkingen met een andere betekenis

Ik heb hier nog een lijstje met uitdrukkingen die voor mij een andere betekenis hebben gekregen. Deels omdat ik dat soort 'dingen' naar mijn hoofd geslingerd kreeg vanwege wiskundeleraar.nl en andere dingen via Twitter bijvoorbeeld.

• Ik dacht altijd dat het best nuttig was om je onderwijs te ondersteunen met een website. Tijdens een vergadering roept iemand dat docenten die een eigen website onderhouden zich op een eiland bevinden. Waarom gebruiken ze de ELO niet? Het is toch niet van deze tijd om zelf te gaan zitten klunsen. Dat kan je beter over laten aan de ICT-experts. Zoiets:-)
  
  
• Sommige mensen vinden dat als je vindt dat een ELO niet werkt en je dus maar 's zelf wat in elkaar knutselt (hoe moeilijk kan dat zijn?:-) je dan bezig bent zelf het wiel uit te vinden. Dat kan, maar dat weet je niet. Er is toch ooit iemand, tegen beter weten in, begonnen met in elkaar knutselen van zo'n ELO? Dus je weet het maar nooit. Op over het uitvinden van het wiel heb ik daar als iets over geschreven.
  
  
• Meestal refereer ik naar het onderwijs als het theater van de lach waar iedereen altijd zo om moet huilen. Dat slaat dan op iedereen die van de zijlijn van alles roept over onderwijs zonder dat zoiets ergens toe leidt... Je zou je een bult lachen als het niet zo treurig zou zijn. Zoiets.
  
  
• Soms kan ik het niet laten:
  
  
  
• Er ging iemand roeptoeteren dat dit een 'diepzinnige bijdrage aan het debat' is. Waarom zou je dat doen? Als je alle onzin op Internet wilt bestrijden heb je nog wel een hoop te doen. Waarom zou ik eigenlijk diepzinnig moeten zijn? Moet ik ergens aan bijdragen? Aan het debat? Welk debat is dat dan? Waar gaat dit over? Wat wil je nu zeggen? Ik begrijp dat niet. Ik vind het wel een mooie uitdrukking 'diepzinnig bijdragen aan het debat'. Het kost wat (lector HBO?) maar dan heb je ook niks. Op durf of weifelaars bij online onderwijs heb ik de zaak geprobeerd te nuanceren, maar ja... Ik vind het een mooie dooddoener. Op elk willekeurig moment kan je dat er zo 's tussendoor gooien... Bedankt:-)
  
  
• Opgeruimd staat netjes met de blauwe smurf.
• Bij de cursus 'leergebieden' draaide ik altijd het filmpje Dance Monkey Dance. Dat is een 'gedicht met plaatjes'. Daar hoorde een opdracht bij, maar bij mij is vooral just another monkey blijven hangen. Ik denk er altijd aan als er weer 's iemand hoog van de toren blaast.
  
  
• Appelpitjes is een tag op dit weblog. Het verwijst naar Sam en Moos. Zie Appelpitjes Het heeft te maken met voortschrijdend inzicht. Maar dan vooral het inzicht dat je ergens voor betaalt waar dat niet nodig was. Je hebt je gewoon beet laten nemen...
  
• Een memo gemist is een uitdrukking om aan te geven dat iemand een zeer elementaire hoedanigheid als 'bijzonder' of 'nieuw' ervaart. Het 'opendeurenfestival' kan je dat ook noemen. Ik zal later nog 's wat voorbeelden geven...
  
• De hond uitlaten In de Computable las ik dat een starten en onderhouden van een website nog het best te vergelijking is met de aanschaf van een hond. In het begin zijn alle gezinsleden nog razend enthousiast, maar na een tijdje is het toch 'moeders' die het beest (met tegenzin) drie keer per dag over het trottoir mag slepen...:-)
  
• Daarnaast hebben we nog de term lantaarnpaalmaatregel. Maatregelen die men neemt omdat men ook niet weet waar men het moet zoeken. Dit komt ook van een mop.Op ... de achtergronden...:-)
  
  
• De term afvalmaaltijd was ook nog aardig bedacht...
  
  
  
  
• Ook nog een mooie uitdrukking is trekken aan een dood paard. Het is al wel een uitdrukking die al wat langer mee gaat. Op mijn oude weblog heb ik dat veel gebruikt.
  
• Er zijn Twitteraars die ik altijd maar even puntneuzen noem. Ze willen een punt maken maar weten eigenlijk niet waar ze 't over hebben of tegen wie ze het hebben. Een soort kruizing tussen `wijsneus' en 'zeurpiet'. Eigenlijk is zeurneus ook nog wel een mooi woord.Zie puntneuzen.
  
• Mag het raam open? Dat is een vraag na een bevlogen betoog van een docent klassieke talen en de docent vraagt of er nog vragen zijn. Dat is dan een beetje zoals Twitter. Wat je ook verder doet er komt altijd wel iemand iets roepen of vragen waar het eigenlijk niet over gaat. Mag het raam open?
  
• Kantklossen is niet echt een belangrijke vaardigheid voor leraren, maar er is geen ontkomen aan. Je krijgt een cursus figuurzagen aangeboden, maar dat was niet helemaal het idee. Dat moet beter kunnen: we gaan bloemschikken. Dat werkt ook niet, maar dat maakt verder niet uit. Dit soort grappen zijn ook niet echt bedoeld om iets op te lossen.
  
• Schaken met een duif
  Discussieren met sommige mensen is net schaken met een duif. Hoe goed je ook kunt schaken die duif gooit gewoon alle stukken om, schijt op het bord en loopt vervolgens rond alsof ie gewonnen heeft.
  bron
  
• ...
  

...later meer...

Waar ik niet aan toe kom

Een aantal weblogposts waar ik voorlopig even niet aan toe kom:

1. Het ontwikkelen van cursussen/opdrachten is niet iets dat je zo even tussendoor doet. De dingen die je verzint en maakt moeten worden uitgetest, moeten groeien en zijn een onderdeel van een langdurig proces van aanpassen, verbeteren en heruitvinden. Maar hoe zit dat dan? Wat helpt daarbij? Wat werkt tegen?
2. We kennen al het 'adaptief toetsen' maar hoe zou 'adaptief wiskundeonderwijs' er uit zien? Dat leerlingen 'ergens' beginnen en afhankelijk van de leerbehoefte andere routes zouden moeten kunnen kiezen. Wat wil je leren? Wat zegt dat? Wat zijn de consequenties voor de rest van schoolloopbaan?
3. Er is, websitegewijs en webloggewijs, een groot verschil tussen 'verhalen vertellen', 'verzamelen' en 'creëren'. Over na-apen, citeren en originaliteit.
4. Docenten lijken soms misschien wel 'ongeleide projectielen', maar is dat wel zo? Of is het juist wat je van docenten moet verwachten? Dat ze kijken naar 'wat er moet?' in plaats van 'wat men roept'? Over deskundigheidsbevordering, professionaliseren en waardering. Hoe overleef je het onderwijs? Wat moet je doen? Hoe krijg je dat voor elkaar?
5. De inzet van ICT in het onderwijs heeft alles te maken met 'communicatie'. Daar is nog een hele wereld te ontdekken. Informatie of lesmateriaal is nog geen onderwijs. Het wordt pas 'onderwijs' als...
6. Er bestaat niet zoiets als 'gratis' of 'belangenloosheid'. Wat is de zin in het steeds maar weer dingen doen, dingen bedenken of er over schrijven? Allemaal gratis en voor niets? Waarom zou je dat doen? Waarom doe ik wat ik doe? Heeft dat wel zin?
7. Wat is precies Montessori-onderwijs? Hoe moet je dat dan doen? Wat moet je je daarbij concreet voorstellen? Of is het misschien meer een soort geloof? Is dat dan erg? Werkt dat dan? Geniale didactiek of nutteloze illusie? Wat moet je er van denken?:-)
8. Beschrijvingen van kernbegrippen in het wiskundeonderwijs. Waar houden we ons in de onderbouw bij wiskunde mee bezig?

Genoeg te doen, genoeg om over na te denken, maar doe het maar 's...:-)

In het vat

Af en toe roep ik op Twitter dan ik 'daar of daar' nog 's een stukje zal schrijven. Maar ja, dat moet ik dan wel ergens opschrijven anders vergeet ik het misschien:

• Leren structureren.
  Bijvoorbeeld over het scheiden van hoofd- en bijzaken, samenhang ontdekken, dingen op een rijtje zetten, in een breder perspectief trekken, enz. en waarom dat voor leerlingen (en docenten) zo belangrijk is.
  Leren stuctureren
  
• Wat boeit mij in het werken in het onderwijs?
  Ik wil me helemaal niet bezig houden met die vraag. Waarom eigenlijk niet? Ik ben er nu toch over aan het nadenken geslagen, dus moet ik daar dan ook maar 's iets over schrijven.
  http://www.befactor.nl
  
• Elke toets moet herkansbaar zijn.
  Het gaat om leren. Een onvoldoende voor een toets kan niet zo blijven. Mooie stelling.
  bron

Kortom: er is nog werk aan de winkel. Als ik niet al iets vergeten ben... Later meer:-)