Lijstjes maken

Eén van de meest bijzondere behoeftes van de criticasters van het reken- en wiskundeonderwijs is het maken van lijstjes met de namen van mensen die de verkeerde ideeën uitdragen. Het is ook één van de hobbies van BON. Een beetje bijhouden wie er allemaal fout waren na de oorlog, zeg maar... Dat verdelen van de mensheid in 'goed' en 'fout' heeft al tot meer problemen geleid, maar 't blijft kennelijk een onweerstaanbare behoefte.

Ik geloof dat ik een tijd geleden ook nog twittergewijs lastig gevallen werd door een badmuts die graag wilde weten of ik nu een voor- of tegenstander ben van de grafische rekenmachine. Nu had ik daar al wel eerder over geschreven en eigenlijk ben ik er ook niet tegen. Maar dat ligt iets genuanceerder dan alleen maar 'voor' of 'tegen'. Maar ze wist van geen ophouden. 't Kan mij niet schelen, maar wat heb je er aan?

Maar goed, ik zei dat bij 'issues' de werkelijkheid waarschijnlijk op een hoger plan ligt. Kennelijk hebben sommige mensen een groot belang om dit soort controversen in stand te houden. Wat moeten ze anders gaan doen? Voordat je 't weet moeten ze echt les geven aan 104 pubers die heel geinteresseerd zijn in van alles en nog wat maar niet noodzakelijkerwijs in wiskunde.:-)

't Is jammer en spijtig van de verspilde moeite. Ik denk dat ik die proeven maar 's ga nakijken. Misschien dat ik daar dan weer goede zin van krijg. Ik denk het wel:-)

Verspilde moeite

In het wiskundeonderwijs (en meer in algemene zin) kom je regelmatig dezelfde discussies tegen. Je kunt daarbij denken aan 'kennis versus vaardigheden', 'inzicht versus oefenen' en meer van dat soort. Voor alle argumenten zijn er allerlei bronnen beschikbaar waar in principe alles aangetoond, dan wel, overboord kan worden gegooid.

Dichotomie
Veel vooruitgang zit er meestal niet in. Zoiets kan een indicator zijn dat de vermeende dichotomie onzinnig is. Meestal begint het er mee de zaak op te delen in twee (of meerdere) niet overlappende begrippen, deze begrippen vervolgens te herdefinieren, om ze vervolgens met de grond gelijk te maken. Omdat de dichotomie vooral gebaseerd op fantasie lijkt me dat ook niet zo moeilijk. Een eenzijdige focus op één van de begrippen kan natuurlijk nooit ergens toe leiden.

De meeste mensen lossen deze 'cognitieve dissonantie' op door te veronderstellen dat de waarheid, zoals gewoonlijk, in het midden ligt. Er bestaat niet zoiets als kennis zonder vaardigheden, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het heeft geen zin om te oefenen als je geen inzicht hebt in de dingen die je doet.

De waarheid ligt in het midden
Maar dat klopt niet. Aan elke zaak zitten heel veel kanten. Het is nogal simpel te denken dat je complexe processen kunt beschrijven met 2 kanten. Hadden dat er ook 4 kunnen zijn? Of 12? 1000? Dat denk ik wel.

Om 'grip' te krijgen op ingewikkelde 'dingen' moet je niet proberen de zaak te simpel voor te stellen. Op die manier doe je geen recht aan de veelzijdigheid van de zaak. Het zijn slechts modellen van de werkelijkheid. Maar bestaat er dan zoiets als 'de werkelijkheid'? Mijn werkelijkheid is waarschijnlijk anders dan die van jou. Dat weet ik wel zeker.:-)

Maar wat dan?
Volgens mij gaat het er om om over al die verschillende werkelijkheden in gesprek te gaan met elkaar. Wat denk jij? Wat vind ik? Wat zijn mijn ervaringen? Wat doe ik? Wat doe jij? Heb jij misschien een punt? Heb jij iets bedacht waar ik nog niet aan gedacht had? Wat kan ik van jou leren? Wat kan jij van mij leren?

In die zinloze discussies bespeur ik meestal helemaal niets van enige neiging om zich ook maar enigszins te verdiepen in het standpunt van de ander. Het enige doel lijkt het versterken van het eigen gelijk en het aantonen van het ongelijk van de ander. Dat is niet echt iets nieuws, denk ik, maar wat heb je er aan?

Nu zou dat laatste nog wel een soort van aardig (intellectueel) tijdverdrijf kunnen zijn, maar als het om onderwijs gaat, dan begrijp ik dat niet. Als je zelf niet in staat bent om je te verplaatsen in een ander of als je alleen gelooft in je eigen gelijk... als je jezelf belangrijker vindt... als er in je hoofd geen enkele ruimte is voor de mogelijkheid dat de waarheid op een hoger plan ligt... dan stop er mee. Het is versplilde moeite.

Rampgebied

Ik heb een tijdje een lijstje in Twitter gehad met de naam rampgebied. Dat was een verzameling deskundigen op het gebied van het rekenonderwijs. Dat was misschien niet eens oninteressant, ergens, maar uiteindelijk zit er weinig ontwikkeling in.

Wat mij bij dit soort 'processen' nog het meest verbaasd is het ontbreken van een strategie. Je bereikt met deze manier van roeptoeteren weinig. De mensen die er mogelijkerwijs iets van zouden kunnen opsteken haken snel af en de mensen die je wilt aanspreken bereik je niet. Er blijft dan, helaas, niet veel over dan elkaar met toenemende eenkennigheid te bevestigen in het eigen gelijk... Maar daar bereik je weinig mee.

Bij onderwijsvernieuwers zie je dat ook: steeds maar weer hetzelfde gedachtegoed rondpompen, steeds maar dezelfde 'dingetjes' blijven herhalen en proberen de verkeerde mensen te overtuigen. Je zou er moe van worden...:-)

Bijzonder is ook dat 'iedereen' van mening is dat docenten meer te vertellen moeten krijgen. De docenten zijn immers degene die weten wat er moet gebeuren. De docenten kunnen daadwerkelijk dingen veranderen. De rol van docenten is, uiteindelijk, wat telt.

Maar dat geldt dan niet voor alle docenten. Docenten moeten op cursus, een nascholing doen, workshops bijwonen, een boekje aanschaffen en lezen, flippen, netwerken, uit eten gaan of gewoon maar helemaal stoppen met werken en vooral niet voor de klas gaan staan. Ga emigreren, ga naar Mars...

Maar hoe belangrijk is dan dat gezeur vanuit de periferie? Moeten die docenten zich daar dan iets van aantrekken? Hun leven verbeteren? Nascholen? De problemen oplossen? Verdwalen?

Nee. Laat maar gaan en doe wat je zelf denkt dat belangrijk is. Doe je werk zo goed mogelijk en laat de rest maar zeuren. Van alles wat iedereen denkt, vindt, roept, zeurt en van plan is telt uiteindelijk alleen wat je doet.

Vaarwel en pas maar op dat je niet verdrinkt in je eigen gelijk...:-)

Nieuwjaarsgroet

Nu de kersttoespraak en de eindjaarsoverdenking er bij ingeschoten zijn kan ik op z'n minst proberen een nieuwjaarsgroet te fabriceren. Mogelijk kan ik dat later gebruiken voor mijn afscheidsrede.:-)

Ik schreef al eerder:

"Als docent heb je tegenwoordig steeds minder te vertellen. Je mag blij zijn dat je een baantje hebt. Dat docenten mogelijkerwijs zelf ook nog ideeën of idealen hebben is ook niet meer van deze tijd. Je bent een professional dus je moet gewoon doen wat er gezegd wordt."

Dat gevoel is sinds juli 2013 niet minder geworden. Misschien wordt het tijd om op te houden alles maar goed te vinden. Laten we grenzen stellen en mensen er op wijzen dat die grenzen gerespecteerd moeten worden. Een mooi thema voor 2014. Veel succes in het nieuwe jaar.