Maar verder gaat het wel...:-)

Websites

Mijn websites zijn rudimentaire overblijfselen van iets dat nooit bestaan heeft...:-)

• ICTdro
• ICTklas
• Kernteamjaar1
• Spot op het Web
• Werkpagina Hogeschool Rotterdam
• WisFaq
• Wiskundeleraar
• Wiswijzer

Wakker worden...

Kletspraat

Een mooi voorbeeld van kletspraat:

"Hoe vreemd het is te denken dat kennis minder belangrijk is door internet, blijkt als je de vraag stelt: wat als het internet verdwijnt?"

Maar ja... je kunt niet aan de gang blijven.

ICT? Wat moet je er mee?

Zo af en toe komt de vraag naar boven wat je nu eigenlijk met ICT en wiskundeonderwijs moet. Kan ICT werk uit handen nemen? Zodat we ons dan bezig kunnen houden met de hogere denkactiviteiten en zo?

"Ict kan leerlingen werk uit handen nemen. De ruimte die daardoor ontstaat zou ingevuld kunnen worden door wiskundeonderwijs dat gericht is op datgene waarin de mens beter is dan de pc: creatief denken en slim interpreteren."

---

Uit:
De invloed van ICT op het wiskundeonderwijs
Carel van de Giessen
Euclides - juni 2004/nr.8 jaargang 79

Volgens mij werkt het (soms) ongeveer zo: je leert iets (bijvoorbeeld het oplossen van een stelsel vergelijkingen) en als je dat eenmaal kunt dan kan je dat ook (zo nu en dan) aan de computer over laten.

Op De stabiele verdeling kan je daar een mooi voorbeeld van vinden. Zo'n stelsel oplossen doe ik met DERIVE. Lekker handig. Je hoopt dat zo'n vragensteller dat zelf kan. Maar ja... De vragensteller heeft het helemaal begrepen behalve dan hoe ik het stelsel heb opgelost.:-) Ik kan natuurlijk niet zeggen dat moet je niet zelf doen. Dat moet je laten doen. Ik moet er dat toch nog zelf mee aan de slag. Dat is dan Re: De stabiele verdeling geworden. Dat viel nog mee...:-)



Na al die tijd van de inzet van ICT heb ik altijd wel een soort principe gehanteerd dat je de computer dingen mag laten doen als je dat zelf ook zou kunnen. Kan je dat niet? Heb je geen idee hoe of wat er gebeurt? Doe het dan niet...:-)

Uiteindelijk heb ik steeds gedacht dat ICT veel technische en instrumentele handelingen zou kunnen overnemen zodat leerlingen en docenten zich bezig zouden kunnen houden met toepassingen, modelleren, 'echte' systemen en zo, maar waarschijnlijk was dat een te optimistisch uitgangspunt.

Voortschrijdend inzicht

Ik had voor de 'wiskunde en konijnen' bedacht dat een eindopdracht toch wel een soort van idee was. De leerroute bestaat uit een aantal opdrachten over getallenstelsels, de rij van Fibonacci, de gulden snede, groei, een stelsel van vergelijkingen en nog zo wat. De leerroute zou uiteindelijk worden afgesloten met een eindopdracht.

Leuk idee. Een eindopdracht met keuze uit allerlei onderwerpen, werkstukjes, digitale activiteiten, Excel, de grafische rekenmachine.. en noem maar op.



Maar na het eerste werkstukje kreeg ik toch even benauwd. Straks moet ik 60 van die dingen van commentaar en feedback voorzien en nog erger een beoordeling geven. Maar ik ben toch niet gek? Dat moet je niet willen. Het idee was nu juist om op een handige manier een meer zinvolle invulling te geven aan het PO.

Eén van de eindopdrachten was een leerroute met vragen uit de voorbeeld-rekentoetsen van het CITO. Eigenlijk is dat de beste eindopdracht. Rekenen, rekenen en nog meer rekenen... De leerlingen krijgen sowieso al willekeurig 10 vragen uit de vragenbak toegewezen.

Kortom: iedereen doet gewoon de rekentoetsopdracht. Lekker handig nakijken, geen moeilijke beoordelingen en waarschijnlijk leren de leerlingen daar ook nog iets van. Iedereen mag dus kiezen als het maar de rekentoetsopdracht is.



Zo zie je maar wat een groot voordeel het is als je 't voor 't zeggen hebt. Naast het aanpassen van de eindopdracht heb ik inmiddels ook al wat andere opdrachten aangepast. Als je merkt dat het te moeilijk, te onduidelijk of niet oplevert wat je er van verwacht had dan kan je dat gewoon meteen veranderen. Je zou maar 60 boekjes hebben uitgeprint... Dan zit je er maar mee.



't Is een hoop werk, maar ik vind het leuk...:-)

ICT en onderwijs

Al lange tijd worden leerlingen in HAVO 4 geacht een praktische opdracht te doen. Toen ik 11 jaar geleden op het HML kwam was het gebruikelijk om de leerlingen werkstukken te laten maken. Regelmatig kon je dan hoge stapels werkstukken tegenkomen over 'de stelling van Pythagoras'. Ik geloof niet dat dat de diepere bedoelingen en de opbrengsten geheel in overeenstemming waren.



't Was een hoop werk en volstrekt zinloos. 't Is sowieso maar de vraag of het GOOGLE-en naar informatie tot kennis leidt. Ik had toen al het gevoel dat dat anders moest.

Ik had toen als praktische opdracht bedacht dat een mix van 'extra activiteiten' wel zo handig zou zijn: vraag van de week, probleemaanpak, PC-practica: de afgeleide, procententest, doorsneden, periodieke functies. GR-practica: vergelijkingen en stelsels, formules maken en ongelijkheden.



Maar dat was 10 jaar geleden. Als je kijkt wat ik nu doe dan is dat ongeveer hetzelfde. Bij wiskunde B doen we probleemaanpak, oefenen in DWO (een klein beetje)... en bij wiskunde A doen we 'wiskunde en konijnen' als praktische opdracht.

Is dat nu beter? Ja dat denk ik wel. Daarnaast gebruik ik de website in de klas bij uitleg, als naslagwerk voor leerlingen en stel ik van alles ter beschikking voor de rest van Nederland. Ik vind vooral de 'wiskunde en konijnen' een mooi voorbeeld van een zinvolle besteding als praktische opdracht. Dat is zonder ICT niet denkbaar. Er is heel veel van wat ik doe niet goed denkbaar zonder ICT.



Maar ergens klopt er iets niet:-)

• De stelling van Pythagoras
• Wiskundeleraar
• Wiskunde en konijnen

Adaptieve technologie

"Ik dacht (eigenlijk) dat ‘adaptiviteit’ vooral in de inhoud zat. De techniek moet het mogelijk maken dat ‘studenten’ keuzes maken en creëren in plaats van vastgestelde content en consumeren.
Kortom: het zijn niet de instrumenten die de doorslag geven maar de muziek!:-)
Maar daarmee zijn we er nog niet natuurlijk…"
bron

Over content en zo...

"Maar 'content' alleen is niet voldoende... het zijn slechts de randvoorwaarden, het veld, de doelen en de bal. Daarna moet er ook nog gevoetbald worden. Dat laatste valt nog niet eens mee geloof ik...:-)"
bron

Zou dat werken?

Eén van de uitgangspunten, als het om ICT gaat, is dat je meestal niet van tevoren weet hoe 'dingen' werken. Je moet testen, experimenteren, uitproberen... en kijken of het werkt of niet.

In WisFaq hebben we naast de vraagbaak ook een soort verzamelde samenvattingen staan van van alles en nog wat. Normaal waren dit gescheiden werelden. Sinds kort heb ik op de 'contentpagina's een knopje gemaakt waarmee je snel een vraag kan stellen naar aanleiding van zo'n pagina:



Zie bijvoorbeeld somregel voor een voorbeeld. Op deze pagina kan je dan zien wat dat dan oplevert:



In de vraag zit dan meteen een verwijzing en iedereen kan nalezen hoe en wat...

Dat lijkt niks, maar volgens mij gaat dat werken. Waarschijnlijk komen vragenstellers via GOOGLE sneller op zo'n pagina en dan is het wel handig om meteen een vraag te stellen. Ik ben benieuwd...:-)

Gebruik van technologie voor leren: de volgende fase

Heel toevallig verschenen er in mijn TL vandaag een bericht dat ik hier wil vermelden.

"In de derde fase wordt het leren gepland, en wordt alomtegenwoordige en onzichtbare technologie als een natuurlijk iets gebruikt. Ook voor de transfer van het geleerde naar andere thema’s of vakgebieden. Soms gebruik je technologie, soms niet.  

Het bereiken van leerdoelen vindt plaats via actief leren, formatieve manieren van beoordelen en feedback. Content is niet zo belangrijk. Waar het om gaat zijn de mogelijkheden om verbindingen te maken tussen het geleerde en authentieke problemen.  

Ook nu wordt een beroep gedaan op denkvermogens van een hogere orde om authentieke problemen op te lossen." 

bron

Kijk 's aan. We zijn benieuwd. Als je 't al te letterlijk neemt dan zou nog best kunnen kloppen eventueel...:-)

Digitale didactiek

Ik geloof dat de 'geleerden' er nog niet helemaal uit zijn of er zoiets bestaat als digitale didactiek. Maar vooruit maar...

Bij de vragen van vandaag in WisFaq kan je wel een mooi voorbeeld vinden van digitale didactiek. Als ik een vraag beantwoord in WisFaq maak ik (meestal) voor mezelf een volledige uitwerking van de vraag. Ik kan dan kijken of ik het zelf snap en of een oplossing te doen is voor de vragensteller. Al naar gelang het niveau en zo...:-)

Vervolgens ga ik kijken wat ik weg kan laten zonder te kort te doen aan de bedoeling van het antwoord. Het gaat tenslotte niet om een 'uitwerkingenboekje' maar om een 'vraagbaak'. We zijn er niet om vissen uit te delen, maar om de leerlingen te leren vissen.

Ik heb bij de beantwoording van Translatie van functie hier en daar 'puntjes gezet' in plaats van het volledige antwoord te geven. Aan de Re: Translatie van functie kan je dan zien dat 'weglaten' een nuttige actie is. Deze leerling heeft iets geleerd, hoop ik...:-)

Daarnaast roepen 'halve antwoorden' meestal reacties op. Dat is ook mooi, want interactie is natuurlijk veel leerzamer dan uitwerkingen. Wat mij betreft mag je dat best digitale didactiek noemen. Of gewoon gezond verstand of wat dan ook...

Zie ook:

• Zeven pijlers van digitale didactiek
• Waarom is er nog steeds aparte aandacht nodig voor digitale didactiek?

Leuke en interessante weblogs in 2010

In 2010 gaf ik de volgende tips:

Leuke en interessante weblogs (geheel willekeurig...:-)

• Mudd Math Fun Facts
• Wilfred Rubens
• Trendmatcher tussen ICT en onderwijs
• The Big Picture
• Alles kan altijd beter
• KarinBlogt
• Wauwel
• Back2School
• ...
• ...

Waarmee ik maar wil zeggen dat de wereld weliswaar zeer snel verandert, maar soms ook niet...:-)

Het einde van een tijdperk

In 2001 was e-leren (zeker bij mijn toenmalige werkgever) vooral een kwestie van techniek. Met de implementatie van een ELO dacht men het 'Ei van Columbus' te hebben gevonden.

In theorie was het niet zo'n gek idee zich te richten op de technische middelen. In de praktijk viel het allemaal nogal tegen. Het programma gaf heel veel problemen. Docenten hadden er in ieder geval weinig zin in.

Na een jaar kon ik niet anders concluderen dat het nooit iets zou worden met dat Natschool. Inmiddels is Natschool helemaal geaccepteerd en is iedereen op de lerarenopleiding er enorm mee in zijn nopjes...:-) bron

Je kunt niet 10 jaar roepen dat je nog in een opstartfase zit en dat er weliswaar enkele kleine tekortkomingen zijn ten aanzien van je product, maar dat die met de volgende versie verholpen zullen zijn.

Het gevolg van dat alles is geweest dat sommige docenten zelf andere middelen zijn blijven gebruiken of zelfs naar betere oplossingen zijn gaan zoeken. Daar zijn mogelijkheden genoeg voor. De instelling van hoger onderwijs bleef zich echter tegen deze ontwikkeling verzetten.

Maar vreemd is het wel. Ik probeer met de website vorm en inhoud te geven aan handig en didactisch gebruik van ICT in het onderwijs. Volgens mij levert dat heel veel op aan kennis over en ervaring met het ondersteunen van onderwijs met ICT. Daarnaast is de website onmisbaar bij de uitvoering van een groot deel van mijn onderwijs.

• Zie bezwaar

Ik ben er altijd van uitgegaan dat er een omkering zou komen in het denken over 'ICT en onderwijs', maar ik heb er niet op gewacht en ik ben er inmiddels vertrokken.

Aan de andere kant kan je natuurlijk niet alleen maar investeren, steeds maar weer nieuwe dingen bedenken en proberen een 'beetje bij te blijven' zonder dat er iets tegenover staat.

• Zie Een moeilijk maar onvermijdelijk besluit

Je moet niet kiezen voor een product om ICT in het onderwijs te implementeren maar investeren in ideeën en visie. Zoek daar dan de juiste middelen en de juiste mensen bij. Uiteindelijk zal blijken dat inhoud en relatie verreweg het belangrijkste zijn.

Verwerkingsopdracht Trends in TE-learning

Er vallen bij het filmpje van Kineo een aantal dingen op.

1. Focus on improving performance
In 't onderwijs is het altijd lastig om precies aan te geven wat 'resultaten' zijn. Toetsen lijken vaak eerder een ritueel om aan te geven dat er sprake is geweest van onderwijs dan een meting van de behaalde competenties. Maar (hoe dan ook) gaat het uiteindelijk natuurlijk altijd om de leerresultaten. Wat hebben we geleerd? Wat kan je er mee? Hoe nuttig was dat voor de rest van je 'werk'? Enz.

5. Rethink e-learning design
Dat herken ik wel. Bij alle vormen van leren (oud en nieuw) zijn docenten altijd bezig met vragen als 'wat gaat er goed?', 'wat kan beter?', 'levert dit op wat ik wil?' enz. Mijn indruk is dat je bij moderne manieren van leren, met moderne middelen veel sneller en gemakkelijker cursussen kunt aanpassen, uitbreiden, verbeteren... Vroeger moest je eerst met paard en wagen langs de uitgever om een nieuwe versie aan te bieden. Voordat die moderne versie dan te gebruiken was was ie eigenlijk alweer toe aan vernieuwing. Nu kan je (als je dat zou willen) meteen dingen aanpassen. Het 'rethinken' van je 'elearning design' is dus een continu proces met heel veel kansen.

6. Promote experimental learning
In een werkveld als e-learning is er nog zoveel te ontdekken, uit te vinden en te bedenken dat experimenteren noodzakelijk is. Je kunt gewoon niet van tevoren weten hoe de dingen die je bedenkt uit zullen pakken. Heb je iets ontdekt dat werkt? Breid het uit! Iets ontdekts dat niet 'echt' werkt? Stop er mee of verander het grondig. Zie ook 5.

7. Support line managers
In het onderwijs zijn de 'line managers' de 'docenten', denk ik. Hun expertice is belangrijk. Dat soort 'lieden' verdient steun, ruimte en inspiratie om iedereen te ondersteunen, op te jagen en te enthousiasmeren. In de masterclass kwam ook al naar voren dat 'experts' belangrijk zijn.

8. Develop appropriate assessment
Bij een veranderende wijze van onderwijzen hoort een andere manier van toetsen. In veel discussies over 'toetsen' hanteert men een nogal eendimensionale blik op toetsen. Maar er zijn zoveel verschillende manieren van toetsen. In de digitaal gestimuleerde leeromgeving zijn er allerlei andere manieren om te toetsen. Die mogelijkheden moet je natuurlijk altijd met twee handen aangrijpen. Zorg dat het past bij de leeractiviteiten.

10. Evaluate outcomes
Hoe vaak hoor je bij e-leren niet zeggen 'niet alles ging goed maar we hebben er ontzettend veel van geleerd'? Dat zou, op zich, wel mooi zijn ware het niet dat men meestal de 'volgende keer' gewoon weer dezelfde fouten maakt. Ik begrijp dat nooit, maar vooruit maar. Evaluatie is essentieel. Wees eerlijk, neem deelnemers serieus en verzin 's iets nieuws als het niet werkt...

Al met al... een mooi filmpje. Lekker kort ook. Inhoudelijk zijn er veel dingen uit de masterclass herkenbaar in terug te vinden. Leuke opdracht:-)

Ga niet op je iPhone zitten...

Het onzichtbare leren

Ik heb op Twitter een beetje lollig zitten doen over het onzichtbare leren. Als je er een tijdje over doorgrapt dan krijg je al snel onzichtbare leerlingen, onzichtbare docenten, dito schoolleiding, schoolgebouwen en nog veel meer van die 'dingen'. Wel grappig, maar er is ook nog wel iets zinnig over te zeggen.

Ik had op woensdag 18 januari 2012 al een keer een verwijzing opgenomen naar 'invisiblelearning.com'.

"The proposed invisible learning concept is the result of several years of research and work to integrate diverse perspectives on a new paradigm of learning and human capital development that is especially relevant in the context of the 21st century."

Ik stel vast dat 'het onzichtbare leren' een concept is dat een andere kijk geeft op leren en dan met name het leren in de 21ste eeuw.

Ik vind de term 'onzichtbaar' niet zo 'handig'. Andere termen die er tegenaan schurken zijn: informeel, onbedoeld, impliciet, plaats- en tijdonafhankelijk, samenwerkend, e.d.

Het idee is dat de rol van de docent als 'overdrager van kennis' verandert in 'begeleider van een leerproces' dat in toenemende mate plaats vindt buiten de muren van het klaslokaal. Naast het opdoen van die kennis die alom vertegenwoordigd is wordt er allerlei extra dingen geleerd die niet direct 'zichtbaar' zijn, maar wel van belang voor de ontwikkeling van leerlingen.

Ik gebruik zelf de term 'het onzichtbare leren' voor al die dingen die docenten 'veroorzaken' die niet direct 'meetbaar' zijn. Er wordt bijvoorbeeld wel 'gekeken' naar 'zichtbare' resultaten (cijfers, doorstroming, e.d.) maar de 'echte effecten' van het onderwijs worden zelden onderzocht. Terwijl het daar, uiteindelijk, natuurlijk wel om gaat.

• Zie bijvoorbeeld Wat hebben we geleerd?

Naast 'goede punten halen' zijn 'plezier in leren', 'zelfvertrouwen kweken' of 'problemen durven aanpakken' ook belangrijke doelen van wiskunde leren. Als docent help je leerlingen te ontdekken 'waar ze goed in zijn', 'wat ze willen', e.d.

Ik geloof dus niet dat 'het onzichtbare leren' iets nieuws is. Dat was er altijd al. Misschien dat sommige mensen het niet zien, dat kan.:-)

Waarmee ik wil zeggen dat 'onderwijsvernieuwers' niet steeds maar weer moeten proberen het 'oude onderwijs' als oppervlakkig af te schilderen en roepen dat ze 'iets nieuws' hebben bedacht, terwijl dat nog maar zeer de vraag is. Als je daar dan toch nog iets mee wilt bereiken probeer dan op z'n minst je termonologie zo te kiezen dat niet iedereen meteen in de gordijnen hangt.

De kunst van nieuw en innovatief onderwijs is niet het afbreken van de dingen die je niet begrijpt maar andere wegen te ontdekken en combinaties of  verbindingen te maken met bestaande praktijken die hebben bewezen te werken.

WisKast-project

De WisKast is een voorbeeld van een keuzekast voor wiskunde. Het is gevuld met wiskunde-activiteiten. Dat kunnen opdrachten zijn, interactieve oefeningen (DWO), ideeën voor werkstukken, digitale leerroutes, probleemaanpak, etc. Op wiskundeleraar.nl kan je daarvan een eerste 'ruwe' versie zien.

Lesmateriaal bestaat uit:

• Leerobjecten
• Leerlingen-activiteiten
• Feedback
• Toetsen
• Evaluatie

Leerobjecten zelf zijn nog geen onderwijs. In principe is alles een leerobject. De kunst is om bij leerobjecten leerzame activiteiten te bedenken!

Het plan is om te experimenteren met een digitaal systeem van het aanbieden van digitaal onderwijs. Dit kunnen extra activiteiten zijn, maar kunnen ook (delen van) het boek vervangen. Het kan gebruikt worden voor inhaalprogramma's of extra oefeningen.

Voorlopig gebruik ik de 'ruwe versie' om 't een 't ander uit te proberen. Uiteindelijk komt er andere interface die ook op andere apparaten zou moeten functioneren. Uiteindelijk moet de WisKast een soort geleidelijke overgang mogelijk maken van 'boek' naar 'digitaal'. Op dit weblog zal ik er over berichten.

Zo is dat maar net

"Als Mohammed niet naar de berg komt, dan haalt Abraham de mosterd zelf wel."

bron

Wiskast opnieuw gestart

Ik was (ooit) van plan een wiskast te maken, maar ik was er mee gestopt. Ik heb inmiddels geconstateerd dat het verder toch niet veel lijkt uit te maken wat je wel of niet doet. Je kunt dan net zo goed uit je bol gaan en de dingen anders doen... Dus ik heb de draad, wiskastgewijs, maar weer 's opgepakt.

Wat is een wiskast?
Vorig schooljaar ben ik keer op bezoek geweest bij een Montessori-basisschool. Leerlingen kozen opdrachten uit de kast. Ik had toen bedacht dat ik zoiets eigenlijk ook wel zou willen hebben, maar dan natuurlijk digitaal. Leerlingen kunnen dan opdrachten kiezen en opdrachten inleveren. Ik stelde me zo voor dat ze daar dan punten voor verdienen en dat alle leerlingen een minimaal aantal punten moet hale dat meetelt.

Het gaat hier om aanvullende of verdiepende opdrachten die anders zijn dat de sommen uit het boek. Dat kan inhoudelijk anders zijn, maar ook in logistiek opzicht afwijken. Doe 's gek. Werkstukjes, inleveropdrachten, DWO-activiteiten, filmpjes maken, een practicum, een PO,... Wat je maar wilt.

Daarnaast moet de 'interface' dan een platform bieden voor de docent om leerlingen van feedback te voorzien, de 'administratie' bij te houden en op een makkelijke manier opdrachten te maken of te wijzigen.

Je moet maar 's kijken... 't Is nog niet klaar, maar 't begin is er weer...:-)

Zie het overzicht van wiskast.