maandag 8 oktober 2012

Docenten zijn gewoon dom

Ik kwam vandaag 'Kennisnet lanceert Kader ict-bekwaamheid!' tegen:
We beschrijven in dit Kader welke bekwaamheden leraren nodig hebben om ict op zo’n manier te integreren dat het hun onderwijs aantrekkelijker, efficiënter en/of effectiever maakt.
't Is vast een doorwrocht stuk, maar gaat het bij ICT om de bekwaamheden van de docenten?

Eerlijk gezegd denk ik dat niet. Nu zou ik daar best wel een stuk over kunnen schrijven, dit proberen te onderbouwen met allerlei artikelen, de gebruikelijke experts aanhalen, een lange lijst van bronnen en nog zo wat. Maar waarom zou ik? Wie gaat dat betalen?

Ik begrijp niet waarom iedereen denkt dat docenten steeds maar meer moeten doen voor minder. Docenten worden eigenlijk continu lastig gevallen met nieuwe maatregelen, stelselwijzingen, andere inhouden, nieuwe vakken, te grote klassen, te kleine lokalen, weer nieuwe boeken, halfwerkende ICT-middelen en nog zo wat. 't Gevolg is dat de werkdruk steeds maar hoger wordt in plaats van minder. Steeds meer doen voor minder...

Je zou denken dat docenten die zich daar niets van aantrekken en wel proberen inhoud en vorm te geven aan 'ICT in het onderwijs' enorm gewaardeerd en gestimuleerd worden om daar vooral mee door te gaan. Dat is echter zelden het geval. Daarnaast is het mijn stellige overtuiging dat, als je zorgt voor ICT-middelen die werken, docenten daar echt wel gebruik van maken. Dat weet ik toevallig uit ervaring. Docenten zijn namelijk in het algemeen niet dom. Sterker nog: het zijn meestal hoogopgeleide, helder denkende professionals.

Als je docenten ICT-middelen ter beschikking stelt die een meerwaarde vertegenwoordigen en passen binnen de beöogde leerdoelen dan zouden ze wel gek zijn als ze dat niet zouden gebruiken. In de praktijk zijn die ICT-middelen krakkemikkig of aftands en de implementatie wil maar niet opstijgen. Zelfs als je gebruik zou willen maken van leuke web2.0-dingen moet er nog steeds een soort plek zijn waar je school, docenten, leerlingen en lesmateriaal op een levensvatbare en levendige manier kunt samenbrengen.

Grafsites zijn er al genoeg. Informatievoorziening (dat is al heel moeilijk) is niet genoeg. Het gaat om communicatie en interactie. Maar nee hoor. Men blijft maar roepen 'docenten zijn te dom om ICT in te zetten'. Na het zoveelste PDF-document met de boodschap 'het schiet niet echt op met dat ICT' krijg ik steeds meer het gevoel dat er allerlei organisaties zijn die vooral 'roepen' maar niks 'doen'.

Roeptoeters! Houd er mee op. Ga 's wat nuttigs doen! Mijn motto voor dit schooljaar is 'praatjes vullen geen gaatjes'. Dit 'Kader ict-bekwaamheid' is daar dan wel weer een mooi voorbeeld van.

13 opmerkingen:

  1. Ik ken niet alle docenten en de heersende mentaliteit bij deze mensen. Dus daar kan ik ook lastig over oordelen.

    Echter wat ik in mijn praktijk tegen kom is dat niet de intelligentie een rol speelt maar de mindset.

    Heel vaak zie ik dat mensen verwachten in een gespreid bedje terecht te komen. Hoe goed ict ook is, de snelste methode om het te leren is het vooral veel te doen.

    Inderdaad, ik ben het er mee dat als ICT verplicht moeten worden ingezet door docenten er ook geld voor moet komen om extra (trainings) uren vergoed te krijgen. Zolang het niet verplicht is vraag ik me het volgende af:

    Als je echt passie hebt voor je vak als Docent dan wil je dit toch ook zo goed mogelijk over kunnen brengen? Als dat zo is, dan zouden docenten toch intrinsiek gemotiveerd moeten zijn om zich nieuwe (ICT) middelen aan te leren? In dat geval ga je ook niet op beleid wachten maar vind je het zelf uit.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Uit mijn hart gegrepen. Op mijn school worden dure touchscreens aangeschaft. Men vond het in eerste instantie niet nodig om daar ook een internet-aansluiting aan te koppelen. Gewoon niet bij stil gestaan dat je er dán pas wat aan hebt. Voor een training voor docenten is trouwens geen geld.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Beste Willem,

    Goed om te horen dat je de professionalisering van leraren niet alleen ziet in het licht van kennis en kunde van de leraar, maar in het grotere geheel: visie, infrastructuur, digitale middelen (en natuurlijk deskundigheid). Ofwel: Vier in Balans. Vanuit mijn rol bij de ontwikkeling van het kader en het vormgeven van ondersteuningsaanbod van Kennisnet wil ik hier graag op reageren.

    Dit kader staat niet op zich, maar is een specifieke invulling van de pijler Deskundigheid van het Vier in Balans-model. Uitgaande van dit model kun je zeggen dat ict alleen succesvol kan worden geïmplementeerd als deze vier pijlers met elkaar in balans zijn. Maar je moet natuurlijk ergens beginnen ... Waar je mee moet beginnen hangt wel af van je situatie als onderwijsinstelling: net als de opmerking van Rein waarbij er geen geld meer is voor training van docenten (deskundigheid) maar er wel mooie touchschermen (infrastructuur) hangen zal er niet snel sprake zijn van effectiever, meer gevarieerd of beter onderwijs in het algemeen.

    Gelukkig raakt Guido precies het goede punt: als je echt passie hebt voor je vak als docent dan wil je dit toch ook zo goed mogelijk doen? En als nu blijkt, bewezen is, dat ict een meerwaarde heeft dan is het toch voor een schoolleider, leraar of bestuurder lastig aan een leerling uit te leggen waarom hij niet het beste onderwijs krijgt wat hij verdient?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Dus als je als docent weinig met ICT doet dan ben je niet echt een docent met passie en heb je iets uit te leggen...?
    Foei!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik heb wel 's gehoord van een school waar docenten die de cursus 'smartboard' niet hadden gevolgd het smartboard niet mochten gebruiken. Nou ja dat soort dingen...:-)

    BeantwoordenVerwijderen
  6. En ben je daar dan op tegen? Als er duur materiaal hangt moet dat op een goede manier gebruikt worden. Dus denk ik dat het handig is als de gebruiker weet wat te doen met....het digibord.
    Ik ben overigens wel van mening dat infrastructuur veel belangrijker moet zijn, er kan van alles moois aan de muur hangen maar als het niet werkt kun je nog zo ICT bekwaam zijn maar dan kun je nog niets....

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Dat is dus wat ik bedoel. Denk je dat een beetje docent een cursus nodig heeft om een digibord te bedienen? Dat is echt in 2 minuten uigelegd en als je leuke dingen wilt doen dan kan je dat wel vinden op Internet of in de handleiding.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ja, dat ben ik met je eens maar ik ervaar ook veel weerstand bij collega's om verschillende redenen: geen tijd want de lln gaat voor en handelingsplannen moeten nu eenmaal geschreven worden. Ze weten niet waar ze moeten zoeken, het kost dus tijd en de investering wordt niet gezien. Ik ben al 5 jaar aan het kartrekken en ik merk dat het digibord vaak de schuld krijgt omdat het niet werkt. Terwijl veel problemen opgelost kunnen worden (of beter nog, voorkomen hadden kunnen worden) als collega's investeren in een korte cursus en het dan vooral DOEN. Stapje voor stapje gaat het nu steeds beter en probeer ik op een andere manier mijn collega's lekker te krijgen om te werken met ICT in de klas, de digiborden zijn gewoon te duur om als projectiescherm te gebruiken!

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hoe was het ook weer: je kunt een paard naar de drinkbak leiden maar drinken zal ie echt zelf moeten doen. Als je dan de beschikking hebt over een digibord dan moet je dat natuurlijk ook gebruiken. Ik zou wel zo'n ding willen. Ik zeg ook niet dat docenten geen cursus moeten doen. Maar ik weet ook wel dat sommige mensen gewoon de hakken in het zand zetten en verder niet meer te bewegen zijn. Dat snap ik ook wel, maar dat is weer een heel ander verhaal.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Ik vind dat als je een docent bent en niets met ict doet, terwijl bewezen is dat ict een meerwaarde heeft (zie voorbeelden in het Kader voor ict-bekwaamheid), je niet het beste onderwijs voor je leerlingen biedt. Dat je hierbij op alle mogelijke manieren ondersteund moet worden door de schoolleider (samen visie ontwikkelen), passende infrastructuur en software en leermateriaal is een vereiste, maar niet iets waar een individuele docent altijd invloed op heeft. Waar je wel invloed op hebt is je eigen intrinsieke motivatie om goed onderwijs te verzorgen. Ict maakt daar een onlosmakelijk deel van uit tegenwoordig en je kunt er als professional gewoon niet meer omheen. Maar nogmaals: wil je het goed kunnen inpassen vraagt dat een investering van bestuurder, schoolleider én docent.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Investeren in het onderwijs? Lijkt me een goed idee inderdaad.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. "Passie en roeping zijn dooddoeners om niet in onderwijs te investeren en niet die randvoorwaarden te scheppen voor een professionele werkomgeving waarin een professional zich serieus genomen voelt."
    Of je gaat zelf lesgeven

    BeantwoordenVerwijderen