donderdag 5 januari 2012

Lang leve de docenten

Soms wordt er gesuggereerd dat, wat ik dan maar de baas-in-eigen-klaslokaal-houding noem, een belangrijke oorzaak is voor het mislukken van allerlei goedbedoelde vernieuwingen in het onderwijs. Ik denk dat dat een onjuiste voorstelling van zaken is.

Wat zou er van het onderwijs terecht komen als de 'goede docenten' zich als makke schapen zouden laten leiden door wat 'randfiguren' allemaal bedenken van achter hun schrijftafel in hun ivoren toren?

Eén van de kerncompetenties van een docent is continu kijken naar wat je aanricht. Je geeft les en leidt dat dan tot het gewenste resultaat? Wat was het doel? Lukt dat? Zo niet, doe iets of doe iets anders, doe 's gek, ga innoveren. Maar waarom zou je iets moeten verbeteren als het heel goed gaat?

Maar ik begrijp het wel. Als je nu iets doet en 't werkt niet, bijvoorbeeld een soort van plan voor vernieuwing, wat moet je dan nog doen? Vaststellen dat de plannen niet deugen? Of ga je dan roepen dat de docenten niet deugen?

Dat laatste is natuurlijk verreweg de grootste veroorzaker van het mislukken van elke onderwijsvernieuwing. Je kunt niet tegen docenten zeggen dat ze de afgelopen 20 of 30 jaar verkeerd bezig geweest zijn en dat het nu allemaal anders moet. Niet omdat dat dan de nodige weerstand oproept, maar vooral omdat het gewoon niet waar is.

Naschrift
Zie ook If it works, don’t fix it en Krakende wagens

Meer naschrift
Zie ook Empathie in het onderwijsdebat en Waarom zou je (niets) veranderen?

6 opmerkingen:

  1. Dus eigenlijk zeg ook jij:
    "If it works, don’t fix it."
    als ik het tenminste goed begrijp?

    Dan ben ik toch benieuwd hoe je aankijkt tegen deze gedachtenwisseling:
    http://www.geertdevries.net/blog/2011/12/27/innovatie/

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik heb de 'krakende wagens' er maar bijgezet als aanvulling. Ik denk dat het duivelse dilemma van de docent goed in kaart is gebracht. Maar ergens klopt er iets niet, maar daar over later meer misschien... maar misschien ook niet. Ergens ben ik het ook wel 's helemaal zat. Ik ga wat doen!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. G-J. van der Wolf5 januari 2012 om 21:50

    In mijn ogen is een hele belangrijke factor in de moeilijkheden die het onderwijs op het moment ondervindt het totale gebrek aan maatschappijvisie op een termijn van 20 à 30 jaar. De uitvoerende mensen in het onderwijs, de mensen die in direct contact met de leerlingen zijn, hebben elke zwenking op basis van weer een nieuwe minister van onderwijs met een totaal andere kijk op de wereld hooguit flink morrend toch uitgevoerd. Het leidinggevende kader in het onderwijs is meer en meer manager geworden, onderwijs een geld gedreven activiteit. De ambtenaren in het ministerie waar Onderwijs ondervalt, wat de laatste decennia ook nog al eens veranderde, hadden eveneens weerstand moeten bieden aan 'de waan van de minister/staatssecretaris'. Want de kinderen die we nu aan het opleiden zijn maken over 20 jaar de grote beslissingen. Vanuit welke visie op mens, maatschappij en wereld als geheel wil je dat deze mensen zullen gaan leven? Daar moet je nu tijd en aandacht in steken. Dus ja, de docenten hebben steken laten vallen door de gemeenschap bij de les te houden. De ambtenaren hebben steken laten vallen door mee te gaan in de waan van de dag. Wie echt de bal heeft laten vallen zijn we mensen zelf. Wij hebben geen aandacht gevraagd van onszelf en dus onze volksvertegenwoordiging voor een consistente, concrete lange termijn visie. Daar plukken we nu de vruchten van doordat het onderwijs meer en meer de aansluiting aan het verliezen is met de ontwikkelingen in de kinderen die in het onderwijs komen. Want die hadden we kunnen zien aankomen als we naar onze maatschappij en samenleving als geheel hadden gekeken.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @vanderwolf Het is goed om de 'dingen' in een breder perspectief te zien. Mooi stuk. Dank je wel.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat ik mis in deze discussie is wat wil de student nu eigenlijk. Waarschijnlijk zegt de een dat hij graag een app op zijn smartphone wil om te oefenen en de ander wil graag frontaal les van de docent.
    Zo zijn er verscheidene mogelijkheden voor het doorgeven van de stof.
    ICT is hier alleen een extra kanaal om de jeugd te bereiken. Zoals Kolb al zei niet iedereen leert op de zelfde manier.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Het ging mij om het bericht n.a.v. dit bericht in Trouw. Ik weet dus niet precies welke discussie je bedoelt. Smartphones? Frontaal les? Ik ben benieuwd...

    BeantwoordenVerwijderen